เมื่อวันที่ 1-2 พฤศจิกายน 2568 ที่ผ่านมา คณะผู้บริหาร คณาจารย์ และนักศึกษาจากสถาบันอาศรมศิลป์ นำโดยท่านอธิการบดี อาจารย์ประภาภัทร นิยม พร้อมด้วยที่ปรึกษาคณะกรรมการสภาสถาบันฯ ศาสตราจารย์ นพ.วิจารณ์ พานิช และ อุปนายกสภาสถาบันฯ อ.สีลาภรณ์ บัวสาย ได้เดินทางลงพื้นที่จังหวัดน่าน เพื่อเข้าร่วมกิจกรรม “เยี่ยมชมและถอดบทเรียนโครงการฟื้นป่าน่าน” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อสร้างต้นแบบกลไกความร่วมมือหนุนเสริมความสามารถในการปรับตัวและอยู่รอดต่อสภาวะโลกร้อนในประเทศไทย สนับสนุนจาก สกสว. ซึ่งได้ขับเคลื่อนร่วมกับภาคีเครือข่ายอย่างต่อเนื่อง
กิจกรรมครั้งนี้เป็นการรวมตัวครั้งสำคัญของภาคีเครือข่ายฟื้นป่าน่านจากทุกภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็นผู้นำชุมชนชาติพันธุ์ม้งและลัวะ, หัวหน้าอุทยานแห่งชาติศรีน่าน, ผู้อำนวยการโครงการพัฒนาเพื่อความมั่นคงฯ (พมพ.), ผู้อำนวยการโครงการชลประทานน่าน, ศูนย์กสิกรรมธรรมชาติชุมชนต้นน้ำน่าน, และโครงการน่านแซนด์บ็อกซ์ เพื่อร่วมกันสรุปบทเรียนความสำเร็จและวางแนวทางการขับเคลื่อนในอนาคต
จาก “เขาหัวโล้น” สู่ “ขุนเขาแห่งความหวัง”
กิจกรรมครั้งนี้เราได้พบกับเรื่องราวที่น่าทึ่งของเกษตรกรต้นแบบ เช่น คุณอเนก แสนซุ้ง และ ป้าใจ (ดวงใจ สุปินะ) ที่เคยติด “กับดักหนี้” จากการปลูกข้าวโพด แต่สามารถลุกขึ้นมาเปลี่ยนแปลงชีวิตและผืนดิน ด้วยพลังของเกษตรทฤษฎีใหม่และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ประยุกต์เป็น “เกษตรกักตะกอนดินและน้ำ” และการวางแผนการผลิต ปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตใหม่ จนสามารถปลดหนี้และสร้างรายได้ที่ยั่งยืนได้สำเร็จ!
ความสำเร็จนี้ไม่ได้เกิดขึ้นจากใครคนใดคนหนึ่ง แต่มาจากพลังของ “เครือข่ายกัลยาณมิตร” ที่ทำงานร่วมกัน ทั้งผู้นำชุมชน, หัวหน้าอุทยานฯ, กรมชลประทาน, ภาคเอกชน และสถาบันการศึกษา ที่ร่วมกันสร้าง “นั่งร้านทางสังคม” (Social Scaffolding) สนับสนุนให้ชุมชนยืนได้ด้วยขาของตัวเอง
สถาบันอาศรมศิลป์ภูมิใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของการเดินทางครั้งนี้ และพร้อมที่จะเดินหน้าพัฒนาหลักสูตร “ผู้ประกอบการสังคมฟื้นป่าน่าน” เพื่อสร้างคนรุ่นใหม่ให้กลับมาพัฒนาบ้านเกิด และเปลี่ยนผืนดินแห่งนี้ให้กลับมาอุดมสมบูรณ์อีกครั้ง
นี่คือบทพิสูจน์ว่า “คนอยู่กับป่าได้อย่างเกื้อกูล” และคำตอบของการพัฒนาที่ยั่งยืน… “อยู่ที่หมู่บ้าน”
#ฟื้นป่าน่าน #SocialScaffolding #เกษตรทฤษฎีใหม่ #สถาบันอาศรมศิลป์ #น่านแซนด์บ็อกซ์ #ปลดหนี้ฟื้นป่า #SDGs #SocialMovement